Ik vind angst echt een super interessant fenomeen. Niet dat ik er zo over dacht toen ik zelf door deze draak geveld werd, hoor …. Als je een angst- of paniekaanval hebt wil je er natuurlijk alleen maar zo snel mogelijk vanaf! Dat was ook mijn doel, tijdens een zware periode in mijn leven. Daarom ging ik de confrontatie aan, erop gebrand als ik was om die vervelende angst in mijn systeem uit te roeien. Niet al te zachtzinnig, nee …. en ik kan je alvast verklappen: dat werkte in ieder geval niet 😉 Dus ging ik alles leren over wat wél werkt. Want ik wist: angst kun je uitdagen. Die moet je uitdagen. Als je vrij wil zijn en volop wil kunnen genieten van het leven, tenminste! In plaats van dat de angst (in) jou de baas is dus. Want dat laatste veroorzaakt nóg meer lijden, bovenop die toch al vervelende angstklachten zelf.
Hoe angst de regie in je leven (ongemerkt) overneemt
Hoe meer ik leerde over de werking van onze geest en over angst zelf, hoe meer ik me realiseerde dat het dealen met die laatste een van de allerbelangrijkste dingen is die ons te doen staat in dit leven. Want angst verlamt. Het houdt je gevangen – in een versie van jezelf die niet klopt met wie je wérkelijk bent. Bovendien beperkt het je in de dingen die je eigenlijk wel zou willen doen, maar niet durft. En zo komt er gemakkelijk een streep door jouw dromen te staan.
Angst bestaat natuurlijk niet voor niets. Het heeft een belangrijke signaalfunctie en waarschuwt ons voor (vermeend) gevaar. Toch is angst vooral ook heel misleidend. Want waarom zou je je keuzes af laten hangen van iets wat in de basis niet eens echt is? Het echte leven ontvouwt zich juist voorbij de angst! En dat is ook waar jij een nieuwe versie van jezelf zult leren kennen. Zoals deze quote zo mooi vangt:
Life begins where fear ends (Osho)
Misschien denk jij nu: ´Hmmm, angst, nee, heb ik niet zo´n last van ….´. Dan zeg ik: think again! Want bij angst denk je al snel aan specifieke gevoelens of sensaties die je ook echt kunt voelen. Maar angst is veel subtieler en sneakier dan dat. Je hoeft niet op bewust niveau angst te ervaren om er toch door geleid te worden. Zonder dat je het zelf in de gaten hebt dus. Dan ben jij niet meer de leider in jouw leven, maar heeft de angst het voor het zeggen gekregen.
Nu ken jij vast ook wel iemand met hoogtevrees of claustrofobie, die bang is voor spinnen of vliegangst heeft. Maar dat is niet het soort angst waar ik het over wil hebben. Ik wil graag iets dieper met je duiken. Want er zijn bepaalde angsten die we allemáál hebben, simpelweg omdat we mens zijn. Dit zijn die 7 fundamentele angsten:
1. Angst voor verandering c.q. het onbekende
Ons systeem is voortdurend op zoek naar evenwicht en een verandering verstoort dat evenwicht – zij het tijdelijk. Je brein zal je dan ook altijd vertellen dat je maar beter kan blijven zitten waar je zit, want dat is tenminste bekend en (dus) veilig …. Bescherming, en daarmee uiteindelijk overleving, is nu eenmaal de belangrijkste functie van een angstrespons.
De meeste mensen houden niet zo verandering, noch van onzekerheid. Er bestaat niet voor niets zoiets als ‘verandermanagement’ binnen organisaties. Voordat we van koers veranderen zouden we ook het liefst eerst willen weten hoe het zal zijn aan het andere einde van de streep en wat we kunnen verwachten. Alleen werkt het leven nu net precies andersom: je mag eerst springen en dan (pas) zal het net zich ontvouwen! 🌟
2. Angst voor afwijzing
In de praktijk is ons gedrag vaak gericht op het verkrijgen van de goedkeuring en liefde van anderen. We willen stiekem toch wel heel graag aardig gevonden worden …. Wat zal men er wel niet van denken of vinden? Dus passen we ons aan. Doen we dingen voor en met anderen die we eigenlijk liever niet zouden willen doen. En zeggen we niet wat we werkelijk vinden, maar gedragen we ons sociaal wenselijk(er). Alles om te voorkomen dat we worden afgewezen en alleen zouden komen te staan. Vroeger betekende verstoting uit de groep immers een doodvonnis. Dit stukje evolutionaire erfenis is nog altijd actief in ons DNA. De angst voor kritiek, (publieke) vernedering en veroordeling vallen hier ook onder.
3. Angst om niet goed genoeg te zijn
De angst om niet goed genoeg te zijn, om niet te voldoen, leeft in iedereen. Alleen heeft de een er net even wat meer last van in het dagelijks leven dan de ander. Dit is echt een basisangst, die vaak diepgeworteld is. Een bekende manifestatie ervan is faalangst. Maar het ligt ook aan de basis van patronen als perfectionisme en het ´imposter syndrome´. Het gaat hierbij dus niet alleen om onze eigen verwachtingen en eisen ten aanzien van onszelf en onze prestaties, maar ook over wat we denken dat de buitenwereld van ons vraagt …. of dit nu werkelijk zo is of niet.
4. Angst voor verlies, pijn en/of lijden
Het is natuurlijk niet zo gek dat ook deze angst in dit lijstje voorkomt, want je kan in principe alles verliezen in het leven: de controle, je ´zekerheden´, je geliefde(n), geld/rijkdom, je gezondheid, geluk/voorspoed, je jeugd, je vrijheid, noem maar op. De gedachte aan de pijn en het lijden wat dat zou (kunnen) veroorzaken wakkert de angst – en onze controleneigingen – vaak alleen nog maar meer aan.
5. Angst voor de dood
Deze spreekt voor zich en behoeft vast geen nadere toelichting 😊
6. Angst om iets te missen
Je kunt er over discussiëren of dit nu een basale angst is of niet, maar deze moderne ‘fear of missing out’ (FOMO) is er op grote schaal ingeslopen door de globalisering en het continue gebruik van internet en smartphones. Daarmee is er veel meer informatie in ons bewustzijn gekomen dan in het verleden het geval was. En sindsdien gaat ‘Wat niet weet, wat niet deert’ niet meer op …. of de Engelse variant daarvan: ‘Ignorance is bliss’. Keuzestress raakt hier ook aan trouwens, oftewel: de angst om ‘verkeerd’ te kiezen, dan wel de juiste keuze over het hoofd te zien temidden van een veelvoud aan mogelijkheden.
7. Angst voor onze eigen kracht en grootsheid
Deze laatste angst is er een van een hele andere orde …. Zoals Marianne Williamson het zo mooi zei:
Our deepest fear is not that we are inadequate. Our deepest fear is that we are powerful beyond measure. It is our light, not our darkness that most frightens us.
Afbeelding gegenereerd met behulp van AI (ChatGPT)
En ze had gelijk …. Diep van binnen zijn we inderdaad bang voor onze eigen kracht. Voor het enorme potentieel waar we van nature over beschikken – en wat in ieder van ons huist. We zijn bang om in het licht te gaan staan. Om ons eigen licht volledig te laten stralen in deze wereld, in al haar pracht en grootsheid! Daarom houden we onszelf klein, vele malen kleiner dan we werkelijk zijn ….
Wat herken jij hiervan in jezelf, als je dit zo leest? En welke van deze basisangsten heeft jou af en toe nog teveel in de greep, denk je?
➡️ Het goede nieuws is dat angst geen belemmering hoeft te zijn (of te blijven) op jouw levenspad. Niet als je eenmaal de juiste tools in handen hebt tenminste! Ik heb een ton aan kennis en ervaring opgedaan met betrekking tot angst- en spanningsklachten – en ik leer jou heel graag hoe je dit de baas wordt. Blijf er vooral niet langer zelf mee rondlopen, maar boek nu een gratis call. Ik ben er voor je.
Gepubliceerd op: 15 augustus 2026 – © Luminessenz